'Ik wil later graag nog verder studeren! ''
Kijk hier staat een draaibank en daar een freesmachine. Daar werk ik heel veel aan. Frezen vind ik het leukst om te doen. Soms is het werk wel eens eentonig, maar dat hoort erbij. Ook moet ik boren en zagen. Het heeft allemaal met het bewerken van metaal te maken. Ik vind wel dat ik hier goede begeleiding krijg. Daar leer ik veel van.' Sofian Latifi heeft heel wat uit te leggen om een leek duidelijk te maken wat er in zijn bedrijf allemaal gebeurd en wat zijn werkzaamheden daarin zijn.
Tekst: Ad van Gool
Dat doet de vriendelijke Sofian maar al te graag, bijgestaan door jobcoach Ellen Defesche. Want voor communicatie met Sofian zijn gebaren nodig. Sofian is namelijk al vanaf zijn geboorte doof en is opgevoed met gebarentaal. Met behulp van genoemde apparatuur en gereedschappen zorgt Sofian dat metalen onderdelen de goede vorm krijgen. Het zo bewerken van de diverse metaalsoorten wordt verspanen genoemd. Door middel van beitels en ander gereedschap wordt materiaal van metaal verwijderd totdat de gewenste vorm of dikte is ontstaan.
Zijn auditieve beperking is voor de 18-jarige Vughtenaar geen belemmering om het werk goed en zorgvuldig uit te voeren. Dat werk vond hij bij Mapro b.v. op bedrijventerrein de Herven in Den Bosch. Het bedrijf, opgericht in 1947, heeft een naam opgebouwd op het gebied van het stansen en verder bewerken van allerlei metalen producten. Zo maken de in totaal 80 medewerkers allerlei onderdelen voor de auto-industrie. Grote en zware stansmachines spuwen metalen plaatjes in de gekste vormen uit. Bijvoorbeeld metalen strips van ruitenwissers of onderdelen van autogrills of van airbags. Andere belangrijke klanten zijn onder andere Philips, Siemens en Bosch.
Beroepsopleiding
Sofian werkt nog niet lang in deze bedrijfstak. Na zijn schoolperiode op Viataal in Sint Michielsgestel gaf hij vorig jaar aan draaier-frezer te willen worden. Om in die richting op een ROC een beroepsopleiding te kunnen gaan volgen, is het voor een student noodzakelijk daarna de volgende periode van zes weken op ROC Koning Willem I in Den Bosch. Daar volgt hij de theorie van zijn opleiding machinaal verspanende technieken niveau 2.
Gebarentaal
'Voor Sofian is het Nederlands in zijn leerboeken vaak veel te moeilijk. Daarom kom ik elke week langs om zijn opdrachten mee te bekijken,' zegt jobcoach Ellen Defesche. 'Dat is nodig, want Sofian raakt anders al snel het spoor bijster. Leg hem maar eens uit wat aan
de hand van… of soortgelijke uitdrukkingen betekenen als je in de Nederlandse Gebarentaal bent opgevoed. We constateerden op een gegeven moment dat hij achter raakte. Daarom hebben we toen een bege- om eerst een werkplek te hebben. In beroepsopleidingen gaan immers theorie en praktijk hand in hand. Na een korte stage daar, kon met het Bossche bedrijf Mapro b.v. een leer- werkovereenkomst worden afgesloten. Voorlopig voor de duur van de opleiding en dat is twee jaar. Sinds september 2007 werkt en leert Sofian nu beurtelings zes weken bij Mapro b.v. en leidingsplan opgesteld. Ook evalueren we samen met praktijkbegeleider Hans en manager Luc van het bedrijf hoe het gaat of wat knelpunten zijn. Dat gebeurt ook met school. Zo willen we voorkomen dat Sofian te ver achter raakt. Dat zou jammer zijn, want Sofian is van goede wil. Ik weet natuurlijk zelf helemaal niks van deze theorie, dat hoeft echter ook niet, ik hoef alleen maar de taal uit te leggen. Daarna moet Sofian het doen. Waarbij ik wel merk dat Sofian het snel oppikt. Hij is ook erg toegankelijk.' Uit alles blijkt dat de jobcoach een onmisbare schakel is tussen cliënt, school en bedrijf. Ellen weer: 'Het is in zo'n situatie belangrijk dat partijen goed met elkaar samenwerken en dat er iemand is op wie ze kunnen terugvallen als er problemen zijn. Als dat niet het geval is, dan kunnen die problemen gemakkelijk uit de hand lopen met als gevolg dat zo'n opleiding dan de mist in gaat. Een jobcoach kan als contactpersoon problemen voorkomen of oplossen.'
Bedenkingen
'In zijn werk heeft hij hetzelfde niveau als horende leerlingen van zijn leeftijd.' Luc Michellys is de manager van de afdeling van Sofian. Terwijl stagebegeleider van het bedrijf Hans aanvankelijk bedenkingen had om Sofian binnen te halen met name vanwege de mogelijke communicatieproblemen, had Michellys geen enkele schroom om met Sofian aan de gang te gaan. 'Wij hebben al meer mensen gehad met een auditieve beperking', legt Luc uit. 'Dat vergt natuurlijk wel meer aandacht en zorg, maar dat kan heel dankbaar zijn als het goed gaat. En ik had al tijdens zijn stage gezien dat Sofian een vriendelijke, sociale en behulpzame jongen is. Daarom wilde ik het graag proberen', zegt de gewezen Fransman uit de buurt van Annecy die vele jaren geleden naar Nederland kwam. 'Door mijn achtergrond weet ik wat het betekent om moeilijke stof te moeten eigen maken terwijl je de taal niet kent. Dat gold destijds voor mij ook! Daarom kan ik me misschien iets beter dan een ander voorstellen wat de problemen zijn voor Sofian. De kunst is om met weinig en eenvoudige woorden iets uit te leggen.' Aan alles is te zien dat Sofian alle vertrouwen heeft in Luc. Aan een half woord of gebaar hebben beiden genoeg om elkaar te verstaan. Om te voorkomen dat Sofian informatie mist, schrijft Luc geregeld zaken op. En weer kun je zo bij Mapro b.v. constateren dat er gelukkig nog genoeg mensen in het bedrijfsleven zijn, die hart blijken te hebben voor jongelui die wat meer zorg en aandacht nodig hebben en die hulp daadwerkelijk willen geven. Overigens zoekt Sofian ook met andere collega's contact en hij beperkt zich duidelijk niet tot collega Marcel, die ook doof is.
Hele omschakeling
'Het werk bevalt me hier prima,' laat Sofian weten. 'Maar de overgang van school naar werk betekende wel een hele omschakeling. In het begin was ik vaak erg moe als ik thuis kwam. Nu ben ik daar beter aan gewend. Ik begin hier 's morgens om acht uur en we werken tot kwart voor vijf. Ik woon in Vught en reis per fiets van en naar mijn werk. Na deze opleiding wil ik nog een vervolgopleiding gaan doen. Ik wil een goede vakman worden!'